Internet zwalnia wieczorem. Jak znaleźć przyczynę
Kilka porównywalnych pomiarów pozwoli odróżnić słabe Wi-Fi od przeciążonego łącza lub problemu z komputerem. Sprawdź, co zmienić samodzielnie i jakie informacje przekazać operatorowi.
Wieczorem serial się zacina, rozmowa przez internet rwie, a plik potrzebny do pracy pobiera się znacznie dłużej niż rano. Łatwo wtedy uznać, że trzeba zmienić operatora albo router. Zanim podejmiesz decyzję, sprawdź, na którym odcinku połączenie zwalnia — problem w drugim pokoju może mieć zupełnie inną przyczynę niż spadek prędkości na wszystkich urządzeniach.
Oddziel problem z Wi-Fi od problemu z łączem
Połączenie z internetem składa się z kilku odcinków: sieci operatora, urządzeń doprowadzających usługę do mieszkania, domowego routera oraz połączenia routera z telefonem czy komputerem. Do tego dochodzi serwer, z którego korzystasz. Zakłócenia na każdym z tych etapów mogą wyglądać podobnie: strona otwiera się powoli albo film zatrzymuje się na ładowaniu.
Pełny wskaźnik zasięgu Wi-Fi nie oznacza sprawnego dostępu do internetu. Pokazuje przede wszystkim, jak urządzenie odbiera sygnał domowej sieci. Z kolei słaby zasięg w sypialni nie dowodzi, że operator dostarcza zbyt wolne łącze.
Najpierw sprawdź skalę problemu. Jeśli zacina się wyłącznie jedna usługa, a inne działają prawidłowo na kilku urządzeniach, przyczyna może leżeć po jej stronie. Jeżeli tylko jeden laptop działa wolno, podczas gdy telefon w tym samym miejscu korzysta z tej samej sieci bez trudności, zacznij od laptopa, nie od zgłoszenia awarii całego łącza.
Wykonaj trzy porównywalne pomiary
Przypadkowe wyniki z telefonu rano i komputera wieczorem niewiele wyjaśniają. Przygotuj krótką serię testów, w której zmienia się sposób lub miejsce połączenia, ale nie wszystkie warunki jednocześnie.
- Ustal spokojny moment w domowej sieci. Poproś domowników o chwilowe wstrzymanie pobierania dużych plików, transmisji wideo i wysyłania zdjęć do chmury. Sprawdź również, czy badany komputer sam nie pobiera czegoś w tle.
- Zmierz połączenie przewodowe. Jeśli masz odpowiedni kabel i komputer z gniazdem sieciowym, podłącz go do portu sieci lokalnej głównego routera. Wyłącz Wi-Fi w komputerze, aby mieć pewność, że test korzysta z kabla.
- Sprawdź Wi-Fi blisko routera. Odłącz kabel i wykonaj pomiar w tym samym pomieszczeniu, bez ściany pomiędzy urządzeniami. Nie kładź komputera bezpośrednio na routerze.
- Powtórz test w problematycznym miejscu. Ustaw komputer tam, gdzie zwykle pracujesz lub oglądasz filmy. W miarę możliwości sprawdź, czy nadal korzysta z tego samego pasma Wi-Fi.
- Zapisz warunki i wyniki. Zanotuj godzinę, urządzenie, sposób połączenia, pobieranie, wysyłanie oraz opóźnienie. Korzystaj z jednego narzędzia, a jeśli można wybrać serwer pomiarowy — również z tego samego serwera.
Powtórz serię podczas wieczornego spowolnienia i w porze, gdy wszystko działa dobrze. Pojedynczy słaby wynik może być przypadkiem; powtarzalny wzór jest znacznie bardziej użyteczny. Nie wykonuj testów równocześnie na kilku urządzeniach, bo będą konkurować o przepustowość.
Nie masz możliwości podłączenia kabla? Porównaj przynajmniej dwa urządzenia blisko routera oraz w dalszym pokoju. Taki test pomoże zawęzić przyczynę, ale nie oddzieli problemów Wi-Fi od problemów łącza tak dobrze jak połączenie przewodowe.
Odczytaj wyniki, nie tylko prędkość pobierania
Duża liczba przy pobieraniu nie gwarantuje płynnej rozmowy. Podczas spotkań ważne są też wysyłanie danych, opóźnienie ich przesyłania oraz jego zmienność. Krótkie przerwy i utrata części przesyłanych danych mogą być dotkliwe, nawet gdy średnia prędkość wygląda dobrze.
| Wynik porównania | Co sprawdzić w pierwszej kolejności |
|---|---|
| Po kablu i blisko routera dobrze, w dalszym pokoju źle | Zasięg Wi-Fi, przeszkody i wybrane pasmo |
| Po kablu dobrze, przez Wi-Fi źle także obok routera | Zakłócenia radiowe, ustawienia Wi-Fi i drugi komputer lub telefon |
| Wszystkie urządzenia zwalniają również po kablu | Obciążenie sieci, router i łącze operatora |
| Wolno działa tylko jedno urządzenie | Jego programy, połączenie sieciowe i ograniczenia sprzętowe |
| Problem dotyczy wyłącznie jednej usługi | Działanie tej usługi na innym urządzeniu lub połączeniu |
Traktuj tabelę jako wskazówkę, nie ostateczną diagnozę. Na przykład dobry wynik po kablu wyklucza część podejrzeń, ale sam nie wyjaśnia, czy Wi-Fi przegrywa z grubą ścianą, czy z zatłoczonym pasmem.
Uważaj również na jednostki. Oferta internetu zwykle podaje megabity na sekundę, czyli Mb/s, a program pobierający pliki może pokazywać megabajty na sekundę, czyli MB/s. Jeden bajt to osiem bitów: 100 Mb/s odpowiada teoretycznie 12,5 MB/s, jeszcze przed uwzględnieniem narzutu transmisji i innych ograniczeń.
Popraw ustawienie routera i sprawdź pasmo
Router schowany w szafce pod telewizorem może dobrze wyglądać we wnętrzu, ale mieć trudności z obsługą drugiego końca mieszkania. Znaczenie mają żelbetowe ściany, metalowe elementy, duże lustra i zabudowa. Samo przesunięcie urządzenia w bardziej otwarte miejsce bywa skuteczniejsze niż zmienianie wielu ustawień.
Ustaw router na odsłoniętej półce, poza podłogą i z dala od dużych metalowych przedmiotów. Zapewnij mu wentylację zgodnie z instrukcją. Jeśli stoi przy wejściu do mieszkania, sprawdź, czy dostępne przewody pozwalają bezpiecznie przesunąć go bliżej pomieszczeń, w których korzystasz z sieci; nie naciągaj ani ostro nie zaginaj światłowodu.
Pasmo 2,4 GHz zwykle lepiej dociera przez przeszkody, ale częściej jest zatłoczone. Pasmo 5 GHz zazwyczaj daje większe możliwości przesyłania danych blisko routera, lecz silniej odczuwa ściany. To tendencje, nie gwarancja: liczą się również urządzenia, ustawienia i sąsiednie sieci.
Jeśli router udostępnia pasma pod różnymi nazwami, porównaj je w miejscu pracy. Przy wspólnej nazwie urządzenia mogą wybierać pasmo automatycznie, więc sprawdź informację o połączeniu w ustawieniach komputera lub panelu routera. Nie zakładaj, że telefon i laptop stojące obok siebie korzystają z identycznego połączenia.
Nie ustawiaj przypadkowego kanału tylko dlatego, że ktoś polecił go dla innego mieszkania. Zacznij od automatycznego wyboru, a dalsze zmiany wykonuj według instrukcji urządzenia, zapisując poprzednie ustawienia. Po każdej zmianie powtórz ten sam test w problematycznym pokoju.
Sprawdź domowe obciążenie i ograniczenia sprzętu
Wieczorne spowolnienie może zaczynać się wtedy, gdy domownicy wracają do mieszkania, a telefony wysyłają zdjęcia i komputery pobierają aktualizacje. Szczególnie łatwo przeoczyć wykorzystanie całej przepustowości wysyłania. Może ono pogarszać rozmowy i zwiększać opóźnienie także podczas zwykłego przeglądania stron.
Zamiast na stałe wyłączać potrzebne funkcje, rozłóż duże transfery w czasie. Wysyłanie obszernego archiwum można zaplanować poza godzinami spotkań, a pobieranie gry poza rodzinnym wieczorem filmowym. Jeżeli po wstrzymaniu konkretnego zadania połączenie natychmiast się poprawia, masz mocną wskazówkę dotyczącą przyczyny.
Sprawdź też ograniczenia połączenia przewodowego. Port komputera, przejściówka, stacja dokująca lub kabel mogą sprawić, że połączenie zestawi się z prędkością 100 Mb/s, mimo szybszej usługi operatora. Informację o prędkości połączenia lokalnego znajdziesz zwykle w ustawieniach sieci; nie jest ona jednak wynikiem pomiaru internetu.
Jeśli wolno działa wyłącznie komputer służbowy, znaczenie może mieć firmowe połączenie VPN lub obciążenie zdalnych zasobów. Porównaj działanie internetu na prywatnym urządzeniu, zamiast wyłączać firmowe zabezpieczenia. Problem dotyczący wyłącznie środowiska pracy zgłoś firmowej pomocy technicznej.
Po zapisaniu wyników możesz ponownie uruchomić router zgodnie z instrukcją, uprzedzając domowników o przerwie. Ponowne uruchomienie nie oznacza przywracania ustawień fabrycznych. Nie naciskaj przycisku resetowania konfiguracji: możesz utracić ustawienia potrzebne do działania internetu, telewizji lub telefonu.
Zgłoś operatorowi problem z konkretnymi wynikami
Jeżeli połączenie przewodowe regularnie zwalnia na kilku urządzeniach mimo braku dużych transferów w domu, zbierz materiał do zgłoszenia. Przygotuj daty, godziny, wyniki, sposób podłączenia oraz opis objawów. Napisz również, czy ponowne uruchomienie routera coś zmieniło i czy problem występuje przez cały dzień, czy tylko wieczorem.
Wyniki dobre rano i słabe wieczorem mogą wskazywać na przeciążenie, ale same nie dowodzą winy operatora. W internecie mobilnym znaczenie mają dodatkowo warunki radiowe i obciążenie stacji bazowej. Kabel między laptopem a routerem mobilnym usuwa z testu domowe Wi-Fi, lecz nie usuwa radiowego odcinka łączącego router z operatorem.
Sprawdź w umowie i dokumentach usługi, jakie parametry operator deklaruje oraz jak opisuje sposób ich weryfikacji. Poproś pomoc techniczną o instrukcję wykonania pomiarów odpowiednich do zgłoszenia. Zachowaj jego numer i odpowiedź, zamiast zaczynać każdą rozmowę od początku.
Jeśli problem nie zostanie rozwiązany, skorzystaj z procedury reklamacyjnej operatora. Informacje o aktualnych zasadach dochodzenia praw konsumenta oraz pozasądowym rozwiązywaniu sporów telekomunikacyjnych znajdziesz w Urzędzie Komunikacji Elektronicznej. Wyniki pozwolą też ocenić sens zmiany usługi: szybszy pakiet nie naprawi słabego sygnału Wi-Fi za dwiema ścianami.
